ไกด์ไลน์ เลือกเครื่องพ่นละอองยาอย่างไรฉบับสมบูรณ์ (Nebulizer)

ผู้ใช้ทั่วไปเมื่อต้องการซื้อเครื่องพ่นละอองยาเป็นครั้งแรก มักพบปัญหาเดียวกัน นั่นคือเลือกเครื่องพ่นละอองยาไม่เป็น แอดมินเองเป็นคนหนึ่งที่เคยดูรายการเครื่องพ่นละอองยาหรือ Nebulizer ในแอพชอปปิ้งหรือร้านขายยาแล้วสับสน ไม่รู้จะเลือกซื้อเครื่องไหนยี่ห้อไหนดี ในบทความนี้ แอดมินขอสรุปปัจจัยต่างๆ ที่ผู้ซื้อเครื่องพ่นละอองยาต้องพิจารณา

ประเภทของยา และชนิดของเครื่องพ่นละอองยา (Nebulizer)

จากบทความก่อนหน้า แอดมินแนะนำให้รู้จักกับเครื่องพ่นละอองยา 3 ประเภทหลักไปแล้ว เครื่องพ่นละอองยาแต่ละประเภทมีข้อดีข้อเสียกันไป ประเด็นที่สำคัญคือ เครื่องพ่นละอองยาแต่ละประเภทใช้กับยาต่างชนิดกันไป ดังนี้

• เครื่องพ่นละอองยาแบบใช้แรงดันอากาศ (Jet Nebulizer) สามารถใช้ร่วมกับยาได้เกือบทุกประเภท

• เครื่องพ่นละอองยาแบบอัลตราโซนิก (Ultrasonic Nebulizer) เนื่องการทำงานมีความร้อน ทำให้ไม่สามารถใช้กับยาที่เป็นสารแขวนลอยหรือยาที่มีความหนืด ไม่สามารถใช้กับยาที่ไม่ทนความร้อน ยาที่มีโปรตีนเป็นส่วนประกอบ และยาปฏิชีวนะ

• เครื่องพ่นละอองยาแบบตาข่าย (Mesh Nebulizer) สร้างละอองยาโดยการปล่อยละอองยาผ่านตาข่ายตาถี่ ทำให้ไม่สามารถใช้ร่วมกับยาที่เป็นสารแขวนลอยหรือยาที่มีความหนืด

ดังนั้น ก่อนซื้อเครื่องพ่นยา ควรปรึกษาแพทย์ประจำตัวก่อนทุกครั้งเพื่อสอบถามข้อมูลของยาที่ใช้ในการรักษา นอกจากนั้น ราคาของเครื่องพ่นละอองยาเป็นปัจจัยหนึ่งที่สำคัญ โดยทั่วไป เครื่องพ่นละอองยาแบบตาข่ายมีราคาสูงกว่าเครื่องพ่นละอองยาแบบใช้แรงดันอากาศ

ขนาดของละอองยา (MMAD)

ละอองยาที่รักษาโรคในปอดได้ผล ต้องมีขนาดละอองยาระหว่าง 1-5 ไมครอน (1-5 μm) ที่สำคัญ เครื่องพ่นละอองยาที่มีคุณภาพต้องสามารถผลิตละอองยาได้อย่างสม่ำเสมอระหว่างการใช้งาน ซึ่งกินเวลาประมาณ 5 – 20 นาที การศึกษาทาง

การแพทย์ปัจจุบันเริ่มชี้ให้เห็นว่าขนาดของละอองยาขนาดเล็กอาจมีประสิทธิภาพในการเข้าสู่ปอดมากกว่าละอองยาขนาดใหญ่ ปัจจุบัน มีเครื่องพ่นละอองยาที่สามารถปรับขนาดละอองยาได้อีกด้วย การปรับขนาดละอองยาให้เหมาะสมกับตัวยาที่ใช้เป็นทางเลือกที่น่าสนใจเช่นกัน

ไซส์หน้ากากพ่นละอองยา

นอกจากขนาดของละอองยาแล้ว ขนาดของหน้ากากพ่นละอองยาเองก็สำคัญไม่แพ้กัน ควรเลือกซื้อเครื่องพ่นละอองยาที่ใช้กับหน้ากากซึ่งมีขนาดเหมาะสมกับใบหน้าของผู้ใช้งาน หน้ากากพ่นละอองยาที่ดีต้องเข้ากับใบหน้า รัดแน่น แต่ผู้ใช้งานต้องสามารถหายใจทางปากได้สะดวกเหมือนหายใจตามปกติ พิจารณาจากชื่อเรียกหน้ากากดังนี้

• Nebulizer Mask for Adult ออกแบบมาสำหรับผู้ใหญ่

• Nebulizer Mask for Children หรือ Pediatric Nebulizer Mask ออกแบบมาสำหรับเด็ก

• Nebulizer Masks for Adults and Children ออกแบบมาสำหรับเด็กและผู้ใหญ่ ก่อนเลือกซื้อต้องดูให้แน่ใจว่า สายรัดคล้องศีรษะสามารถปรับขนาดได้

• Infant Nebulizer Mask หรือ Neonatal Nebulizer Mask ออกแบบมาสำหรับเด็กอายุต่ำกว่า 1 ขวบ ระวังไม่สับสนซื้อไปใช้กับเด็กโต

ไซส์หน้ากากพ่นละอองยาเป็นสิ่งที่พ่อแม่ผู้ปกครองต้องใส่ใจเป็นพิเศษ ควรเลือกซื้อหน้ากากพ่นละอองยาสำหรับเด็กโดยเฉพาะ เพื่อให้บุตรหลานของตนเองหายใจได้สะดวก ไม่ดื้อซน และสามารถรับยาได้โดยไม่อึดอัดจนจบการรักษา

ความน่าเชื่อถือ

ในการเลือกซื้อเครื่องมือแพทย์ชนิดใดๆ ก็ตาม ความน่าเชื่อถือเป็นปัจจัยที่สำคัญอย่างยิ่ง รัฐบาลของประเทศต่างๆ เป็นด่านแรกในการควบคุมคุณภาพของเครื่องพ่นละอองยา ไม่ให้สินค้าที่ไม่ปลอดภัยตกสู่มือผู้บริโภค ผู้ที่กำลังเลือกซื้อเครื่องพ่นละอองยา สามารถตรวจสอบข้อมูลต่อไปนี้พิจารณาเลือกซื้อ

อย. ไทย

การเลือกซื้อเครื่องมือแพทย์ทุกครั้ง สำหรับคนไทย ควรเลือกซื้อสินค้าที่ได้รับอนุญาตนำเข้า หรืออนุญาตผลิตจาก องค์การอาหารและยา (อย.) เสมอ อย. ไทย มีหน้าที่ควบคุมความปลอดภัยของเครื่องมือแพทย์ และควบคุมการโฆษณาไม่ให้มีการโอ้อวดสรรพคุณเกินความจริง 

ในการเลือกซื้อเครื่องพ่นละอองยา ให้มองหาคำว่า ใบรับจดแจ้งรายการละเอียดเลขที่ กับสัญลักษณ์ อย เป็นสำคัญ หลังจากทราบเลขที่ใบรับแจ้งรายการละเอียดแล้ว ทุกคนสามารถตรวจสอบการอนุญาตจากเว็บไซต์ของอย. (https://oryor.com/check-product-serial) เพื่อความมั่นใจอีกครั้ง

การรับรองจากองค์กรต่างประเทศ

นอกจากการรับรองจากภายในประเทศไทยแล้ว ผู้บริโภคอาจเลือกผลิตภัณฑ์นำเข้าที่มีประวัติการรับรองจากประเทศอื่นประกอบการตัดสินใจด้วยเช่นกัน โดยดูสัญลักษณ์ CE MARK หรือสัญลักษณ์ USFDA ซึ่งได้รับความเชื่อถือสูงจากทุกประเทศ

CE Marking

เป็นสัญลักษณ์ว่าสินค้านี้ได้รับรองจากสหภาพยุโรป (EU) สามารถจัดจำหน่ายได้ในทุกประเทศสมาชิก สินค้าผ่านมาตรฐานความปลอดภัย มาตรฐานสุขภาพ และสภาพแวดล้อมของสหภาพยุโรป CE Mark จะปรากฏบนกล่องผลิตภัณฑ์ในรูป CE กับตัวเลขชุดหนึ่ง

US FDA

US FDA หมายถึงองค์กรอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกา มีหน้าที่ปกป้องสุขภาพของสาธารณชนผ่านการควบคุมเครื่องมือแพทย์ ทั้งมิติความปลอดภัย คุณภาพ และความมั่นคง เครื่องมือแพทย์นำเข้าจำนวนไม่น้อยได้รับการอนุญาตจาก US FDA ผู้สนใจสามารถสอบถามผู้นำเข้าเพื่อขอข้อมูลการได้รับอนุญาตของ US FDA ได้

ISO 13485

ISO 13485 เป็นมาตรฐานสำหรับการผลิตเครื่องมือแพทย์โดยเฉพาะ โรงงานที่ผ่าน ISO 13485 ได้รับการรับรองว่าผลิตภัณฑ์ที่ผลิตมีความปลอดภัย และเป็นไปตามกฎระเบียบของประเทศเจ้าของผลิตภัณฑ์ ทุกคนสามารถดูสัญลักษณ์ ISO 13485 บนกล่องสินค้าก่อนเลือกซื้อเครื่องพ่นละอองยา

สรุป

การเลือกซื้อเครื่องพ่นละอองยาก ต้องพิจารณาจากปัจจัย 4 ข้อดังนี้

1.      ประเภทของยารักษา เพื่อเลือกประเภทของเครื่องพ่นละอองยาให้ถูกต้อง

2.      ขนาดของละอองยา 1-5 ไมครอน และผลิตละอองยาได้ขนาดสม่ำเสมอ

3.      ไซส์หน้ากากพ่นละอองยา ผู้ใหญ่หรือเด็กเป็นผู้ใช้งาน ต้องใช้หน้ากากที่ขนาดเหมาะสม

4.      ความน่าเชือถือของผลิตภัณฑ์ ตรวจสอบใบรับจดแจ้งจากอย. ไทยทุกครั้งก่อนซื้อ

ที่สำคัญ ทุกคนควรใช้ยาตามคำแนะนำของแพทย์ หากมีปัญหาในการใช้งาน ควรปรึกษาแพทย์ประจำตัวก่อนปรับการรักษาเสมอ รวมถึงใช้เครื่องพ่นละอองยาให้ถูกวิธี ล้างชุดพ่นละอองยาทุกครั้งหลังใช้งาน เพื่อให้การรักษามีประสิทธิภาพ และรักษาเครื่องให้เต็มอายุการใช้งาน

แนะนำให้ทุกคนเลือกเครื่องพ่นละอองยาที่มีมาตรฐาน น่าเชื่อถือ ได้รับการรับรองจากอย. ไทยและต่างประเทศ คำรับรองจากอย. เป็นด่านแรกในการพิจารณาเลือกซื้อเครื่องมือแพทย์เสมอ