ช็อกโกแลตทำร้ายหัวใจจริงหรือไม่?

เดือนกุมภาพันธ์ของทุกปี เป็นเทศกาลวาเลนไทน์ มองไปทางไหนก็เจอแต่ดอกกุหลาบ การ์ดบอกรัก และที่เจอได้มากที่สุด...ช็อกโกแลต

แน่นอนว่าทุกปี หน่วยงานสุขภาพต้องออกมาตักเตือนกันถึงผลเสียของการทานช็อกโกแลตมากเกินไป ทั้งไขมันและน้ำตาล ล้วนเป็นสิ่งที่ทำให้เกิดโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูง แต่ถึงอย่างนั้น ทุกคนไม่ควรมองว่าช็อกโกแลตเป็นตัวร้ายเสมอไป ในบทความนี้ แอดมินจะพอาทุกคนมารู้จักกับแง่มุมดีๆ ด้านสุขภาพของช็อกโกแลต

ช็อกโกแลตคืออะไร มีกี่ประเภท?

ช็อกโกแลตเป็นขนม ทำมาจากเมล็ดโกโก้ เมล็ดโกโก้แปรรูปได้เป็นผงโกโก้ (Cocoa Powder) กับน้ำมันจากเมล็ดโกโก้ที่เรียกว่าโกโก้บัตเตอร์ (Cocoa Butter) ส่วนผสมสำคัญทั้งสองนี้เอง เมื่อนำมาผสมกับวัตถุดิบอื่นๆ ทำให้เกิดเป็นช็อกโกแลตประเภทต่างๆ ที่เราเห็นตามท้องตลาด ช็อกโกแลตประเภทต่างๆ มีดังนี้

1. ดาร์กช็อกโกแลต (Dark Chocolate) เป็นช็อกโกแลตแทบไม่ได้ผสมอย่างอื่นเลย ส่วนผสมหลักมีเพียงผงโกโก้ โกโก้บัตเตอร์ และน้ำตาลเท่านั้น เวลาเลือกซื้อช็อกโกแลต เรามักเห็นตัวเลข % หน้าซองเช่น 70% หรือ 55% ตัวเลขนี้หมายถึงปริมาณของผงโกโก้ที่อยู่ในช็อกโกแลตนั่นเอง

2. ช็อกโกแลตนม (Milk Chocolate) ส่วนผสมหลักคือผงโกโก้ โกโก้บัตเตอร์ น้ำตาล แล้วเติมนมผงเข้าไป ช็อกโกแลตประเภทนี้เห็นได้ตามร้านค้ามากที่สุด กินง่าย หวานหอม กลิ่นโกโก้ไม่เข้มข้นเท่าดาร์กช็อกโกแลต

3. ไวท์ช็อกโกแลต (White Chocolate) เป็นช็อกโกแลตที่ไม่มีผงโกโก้ ส่วนผสมมีเพียงโกโก้บัตเตอร์ นมผง และน้ำตาลเป็นหลักเท่านั้น ทำให้ไวท์ช็อกโกแลตรสชาติต่างจากช็อกโกแลตชนิดอื่นๆ และสามารถผสมสีเข้าไปได้ง่าย สีติดทน เราจึงมักเห็นไวท์ช็อกโกแลตเป็นส่วนผสมของขนมอบ และเค้กที่มีการตกแต่งเสมอ

4. รูบี้ช็อกโกแลต (Ruby Chocolate) เป็นช็อกโกแลตชนิดใหม่เพิ่งวางจำหน่ายปี 2017 มีสีออกชมพูคล้ายทับทิม ผลิตจากผงโกโก้ที่ผ่านกรรมวิธีพิเศษจนมีสีออกแดง ผสมกับโกโก้บัตเตอร์และน้ำตาล รสชาติหวานอมเปรี้ยว

องค์ประกอบของช็อกโกแลต

ช็อกโกแลตมีองค์ประกอบหลายอย่าง ทั้งน้ำตาล นม และไขมัน ช็อกโกแลตเป็นแหล่งพลังงานที่ดี มีวิตามินดีสูง พร้อมด้วยแมงกานีส ฟอสฟอรัส และสังกะสี ประโยชน์ด้านสุขภาพของช็อกโกแลตและโกโก้มาจากสารอาหารอื่นๆ ประกอบด้วย เช่น

โพลีฟีนอล (Polyphenol) โดยเฉพาะฟลาวานอล (flavanol หรือ flavan-3-ols) ช่วยความยืดหยุ่นของหลอดเลือด และการไหลเวียนโลหิต ปี 2015 สหภาพยุโรปอนุมัติให้โฆษณาได้ว่า การบริโภคฟลาวานอลจากโกโก้ 200 มก./วัน มีผลดีต่อการไหลเวียนโลหิต แต่องค์กร Health Canada ยังคงเตือนให้ระมัดระวังฟลาวานอล และแนะนำว่าไม่ควรบริโภคเกิน 800 มก./วัน

ธีโอโบรไมน์ (Theobromine) เป็นสารกระตุ้นหัวใจและขับปัสสาวะที่พบมากในผงโกโก้ ธีโอโบรไมน์มีสรรพคุณช่วยขยายหลอดลมและผ่อนคลายกล้ามเนื้อเรียบในหลอดเลือด โดยมากแล้วไม่มีอันตราย ผู้บริโภคเริ่มมีอาการเหงื่อออกและปวดหัวต่อเมื่อบริโภค 0.8-1.5 กรัม ซึ่งเทียบเท่ากับการกินผงโกโก้ 50 – 100 กรัมเท่านั้น

กาเฟอีน (Caffeine) แม้ว่าคนทั่วไปคิดว่าคาเฟอีนทำให้ใจสั่น แต่การศึกษาในระยะหลังมีหลักฐานบ่งชี้ว่า คาเฟอีนเมื่อบริโภคในปริมาณน้อย อาจเป็นผลดีต่อหัวใจ โดยเฉพาะอาการหัวใจเต้นผิดจังหวะแบบ AFib เสียด้วยซ้ำ

ช็อกโกแลตกับหัวใจ

หลายคนเชื่อว่าอาหารที่เป็นขนมอย่างช็อกโกแลตคงจะไม่ดีต่อสุขภาพ งานวิจัยทางการแพทย์หลายชิ้นชี้ให้เห็นว่า นี่ไม่ใช่ความเชื่อที่ถูกต้อง เราสามารถทานช็อกโกแลตโดยไม่ทำให้สุขภาพแย่ลงกว่าการทานอาหารปกติ โดยเลือกช็อกโกแลตที่มี % โกโก้สูง และเลือกทานที่ดาร์กช็อกโกแลตที่ใส่น้ำตาลน้อย

สำหรับดาร์กช็อกโกแลตแล้ว มีงานวิจัยปี 2014 ทดลองให้คนที่เป็นเมทาบอลิกซินโดรม (Metabolic Syndrome) 114 คน ทดลองกินดาร์กช็อกโกแลตะวันละ 20-40 กรัม ความเข้มข้นโกโก้ 76% เป็นเวลา 2 เดือน พบว่าไม่มีความเปลี่ยนแปลงด้านไขมัน ดังนั้น จึงหมายความว่า ช็อกโกแลตไม่ส่งผลร้ายต่อหัวใจ

นอกจากนั้น ยังมีหลักฐานว่าจริงๆ แล้วช็อกโกแลตช่วยป้องกันโรคหัวใจเสียด้วยซ้ำ งานวิจัยหลายชิ้นให้ผู้เข้าร่วมการทดลองรับประทานดาร์กช็อกโกแลตในปริมาณต่างๆ กัน บางงานวิจัยให้ทานน้อยเพียง 10 กรัม/วัน ในขณะที่บางงานวิจัยให้ทดลองทานมากถึง 100 กรัม/วัน ทำให้ได้ข้อสรุปประโยชน์ต่างๆ ของช็อกโกแลตดังนี้

1. ลดความดันโลหิต

2. กระตุ้นร่างกายให้ตอบสนองต่ออินซูลินมากขึ้น (increase insulin sensitivity)

3. ลดคอเลสเตอรอลในเลือด โดยเฉพาะ low density cholesterol (LDL) ที่เรียกกันทั่วไปว่าไขมันเลว

4. ปรับสมดุลไซโตไคน์ และช่วยอาการอักเสบในหลอดเลือด (improve cytokine balance and vascular inflammation)

   
   

ปัจจุบัน สันนิษฐานว่าสิ่งที่ทำให้ช็อกโกแลตดีต่อหัวใจคือฟลาโวนอล (Flavonol) นอกจากนั้น กาเฟอีนที่มีอยู่ในโกโก้อาจจะช่วยบำรุงหัวใจด้วยเช่นกัน

โทษของน้ำตาลในช็อกโกแลต

แม้ช็อกโกแลตอาจจะมีประโยชน์ต่อหัวใจ แต่การกินช็อกโกแลตทั่วไปนั้นมีของแถมมาด้วยคือน้ำตาล ผู้ใหญ่ไม่ควรบริโภคน้ำตาลเกิน 30 กรัม/วัน แต่ขนมและช็อกโกแลตแบบแท่งใส่น้ำตาลทั่วไปมีน้ำตาลสูงกว่านั้น ช็อกโกแลตแท่ง 100 กรัมมีน้ำตาลประมาณ 40-60 กรัม

การบริโภคน้ำตาลมากเกินไป ทำให้เกิดโรคต่างๆ ตามมา เช่น

1. เบาหวานประเภทที่ 2

2. ความดันโลหิตสูง

3. ไขมันพอกตับ

4. และโรคทั้งหมดเป็นปัจจัยเพิ่มความเสี่ยงหัวใจวายและสโตรก

ปัจจุบัน คำแนะนำในการบริโภคช็อกโกแลตเพื่อสุขภาพ และสามารถควบคุมอาหารได้อย่างยั่งยืน แนะนำให้ทานดาร์กช็อกโกแลตวันละไม่เกิน 50 กรัม/วัน หรือน้อยกว่า

สรุป

แม้คนทั่วไปจะมองว่าช็อกโกแลตเป็นเพียงขนม แต่ถ้าเราเลือกรับประทานต่อพอดี และเลือกทานดาร์กช็อกโกแลตเป็นหลัก จะเป็นผลดีต่อหัวใจและความดันโลหิตอีกด้วย เพียงแต่ทุกคนควรระวังการทานช็อกโกแลตที่ผสมน้ำตาล ไม่ทานมากเกินไป และตรวจสอบน้ำตาลจากอาหารอื่นๆ ที่กินระหว่างวันเสมอ

นอกจากนั้น หากใครกังวลกับปริมาณน้ำตาลในเลือด หรือเป็นเบาหวานต้องการตรวจสอบน้ำตาลในเลือด ขอแนะนำให้ใช้เครื่องตรวจน้ำตาลที่มีคุณภาพ เชื่อถือได้ ได้รับการรับรองจากอย. เท่านั้น

บรรณานุกรม

กินช็อกโกแลตอย่างไร ให้หัวใจแข็งแรง

The sweet danger of sugar