ACT (Artery Check Technology) คืออะไร?

ACT หรือการวิเคราะห์เส้นเลือด เป็นเทคโนโลยีเฉพาะของ rossmax ที่วิเคราะห์ชีพจร และสัญญาณความเข้มข้นของออกซิเจนในเลือด (Spo2) และช่วยประเมินภาวะหลอดเลือดแดงแข็ง (Artery Stiffness) ACT จัดสภาพของหลอดเลือดแดงออกเป็น 6 ระดับและแสดงออกมาเป็นภาพเพื่อให้เข้าใจง่าย เข้าใจชีพจร ความเข้มข้นของออกซิเจน และสภาวะของหลอดเลือดแดงจากปลายนิ้ว! สภาวะของหลอดเลือดแดงเกี่ยวข้องกับโรคต่างๆ ดังนี้

• ภาวะหลอดเลือดแดงแข็ง (Arteriosclerosis)

• โรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายตีบ (Peripheral circulation disorder)

• โรคหัวใจอื่นๆ

ภูมิหลังทางการแพทย์และทางคลินิกของ rossmax ACT

rossmax ACT ตรวจข้อมูลทางการแพทย์ใหม่ เพิ่มพารามิเตอร์ที่สำคัญต่อการวัดชีพจรและความอิ่มตัวของออกซิเจนแบบดั้งเดิม ได้แก่

• ความอิ่มตัวของออกซิเจนในหลอดเลือดแดง (SaO2)

• ความถี่ชีพจร (Pulse Frequency)

พารามิเตอร์ 2 ประการนี้ แสดงให้เห็นถึงการบีบตัวของหัวใจห้องบน (arterial contraction) ขณะทำการวัด เครื่องวัดออกซิเจนปลายนิ้วที่มี ACT แสดงผลการบีบตัวของหัวใจห้องบนออกมาเป็นภาพและตัวเลข มีระดับตั้งแต่ 1 – 6 ตัวเลขที่ต่ำกว่าสะท้อนสภาวะปกติของการบีบตัว ในขณะที่ตัวเลขที่สูงกว่าแสดงให้เห็นว่าการไหลเวียดโลหิตภายในหลอดเลือดแดงถูกขัดขวาง

การวัดปริมาณโลหิตด้วยแสง (Photo-plethysmographic detection) สามารถวัดชีพจรภายในหลอดเลือดแดง ได้ที่หลอดเลือดแดงปลายนิ้ว ในทางปฏิบัติ สามารถทำได้โดยการยิงแสง LED จากปลายนิ้วด้านที่มีเล็บ ผ่านหลอดเลือดแดงปลายนิ้ว แสง LED บางส่วนจะถูกเก็บไว้โดยชั้นผิวหนัง กระดูก และกล้ามเนื้อ โดยแสงส่วนใหญ่จะถูกกักไว้ในหลอดเลือดที่กำลังบีบตัว เส้นรอบวงของหลอดเลือดจะเปลี่ยนแปลงขนาดไปเรื่อยๆ ตามวงจรการเต้นของหัวใจ

วงจรการเต้นของหัวใจแบ่งเป็น 4 ช่วง

1. Atrial Diastole (ช่วงหัวใจห้องบนคลายตัว)

2. Atrial Systole (ช่วงหัวใจห้องบนบีบตัว)

3. Ventricular Diastole (ช่วงหัวใจห้องล่างคลายตัว)

4. Ventricular Systole (ช่วงหัวใจห้องล่างบีบตัว)

ในส่วนของการวัดชีพจรและความดันโลหิต เราพิจารณาเพียงช่วงหัวใจคลายตัว (Diastolic Phase) และช่วงหัวใจบีบตัว (Systolic Phase)

ในระหว่างช่วงหัวใจบีบตัว (Systolic Phase) หลอดเลือดแดงจะขยายตัวและดูดซับแสงมากกว่าช่วงหัวใจคลายตัว (Diastolic Phase) ในระหว่างช่วงหัวใจคลายตัว หลอดเลือดแดงจะมีขนาดเล็กลงและดูดซับแสงได้น้อย ทำให้สามารถนำมาพล็อตเป็นกราฟได้

กราฟการวัดปริมาณโลหิตด้วยแสง (Photo-plethysmogram หรือ PPG) ประกอบด้วย 2 ส่วน ส่วนแรกคือ คลื่นที่เคลื่อนไปข้างหน้า (forward going wave หรือ FGW) จากหัวใจ คลื่นนี้กำหนดจากประสิทธิภาพของการสูบฉีดเลือดหัวใจ (Stroke Efficiency หรือ Ejection Fraction)

ส่วนที่ 2 และเป็นสิ่งสำคัญในที่นี้ คือคลื่นย้อนกลับ (returning wave หรือ RTW) RTW มาจากการหดตัวของหลอดเลือดที่ทำให้หลอดเลือดสะท้อนแสงได้มากขึ้น และทำให้แสงหักเหไปในทิศทางตรงกับข้ามกับการไหลของโลหิต

Contour ของ RTW ขึ้นอยู่กับภาวะหลอดเลือดแดงตีบแคบ (arterial narrowing) และภาวะหลอดเลือดแดงแข็งตัว (arterial stiffness) และสัมพันธ์กับภาวะหลอดเลือดแดงหดตัว (arterial constriction) ทั้งหมดนี้เป็นผลมาจากภาวะของร่างกายและโรคต่างๆ

ในกรณีส่วนใหญ่ ภาวะหลอดเลือดแดงตีบแคบเกิดจากการหดตัวของกล้ามเนื้อภายในหลอดเลือดแดง กล้ามเนื้อที่หดตัวทำให้ผนังหลอดเลือดไม่ยืดหยุนและแข็งตัว ดังนั้น ในทางคลินิก ภาวะหลอดเลือดแดงหดตัวจึงสัมพันธ์กับผนังหลอดเลือดแดงที่ไม่ยืดหยุ่น

เมื่อเกิดภาวะหลอดเลือดหดตัว ค่าสูงสุด (maximum) ของ RTW จะแคบและชัน เนื่องจากเลือดไหลเร็ว หากภาวะหลอดเลือดหดตัวไม่รุนแรง ทำให้ค่าสูงสุดของ RTW กว้างและต่ำ หมายความว่า หากมีภาวะหลอดเลือดแดงหดตัว ซึ่งอาจก่อให้เกิดโรคและอันตรายต่างๆ ต่อร่างกาย PPG ถูกเปลี่ยนแปลงโดย RTW ที่แคบและชัน และค่าสูงสุดจะปรากฏขึ้นเร็วบนกราฟ ในขณะที่หากไม่มีภาวะหลอดเลือดแดงหดตัว หรือมีไม่มาก ค่าสูงสุดของ RTW จะปรากฏช้า ดังรูป

เทคโนโลยีการตรวจชีพจรและความเข้มข้นของออกซิเจนในเลือดของ rossmax มีการวิเคราะห์คอนทัวร์ของชีพจรและ PPG ให้โดยอัตโนมัติ ซึ่งทำงานโดยอัลกอริทึ่มเฉพาะ ความสามารถพิเศษนี้ทำให้เครื่องวัดเปอร์เซ็นต์ออกซิเจนในเลือดของ rossmax แตกต่างจากเครื่องวัดยี่ห้ออื่นๆ

ด้วยเหตุนี้ การใช้เครื่องวัดเปอร์เซ็นต์ออกซิเจนจึงสามารถพิจารณาภาวะหลอดเลือดแดงหดตัว และเป็นผู้ช่วยของแพทย์ได้ ทำให้ค้นพบภาวะหลอดเลือดแดงหดตัวตรวจพบได้เร็วขึ้น และจำแนกความเสี่ยงได้ ผู้ป่วยสามารถนำข้อมูลนี้ไปปรึกษาแพทย์เพื่อหาสาเหตุของเส้นเลือดแดงหดตัวได้ต่อ และเข้ารับการรักษาหากจำเป็น

ตารางต่อไปนี้ให้รายละเอียดเบื้องต้นของสาเหตุหลอดเลือดแดงหดตัว เช่น ไข้เฉียบพลันที่อาการไม่แน่ชัด (Acute Febrile Illness) หัวใจล้มเหลว (cardiac failure) โรคปอด (pulmonary disorders) การเสียเลือดมาก อาการช็อค และติดเชื้อ นอกจากนั้น การรักษาและยาบางอย่างยังมีผลต่อการหดตัวของหลอดเลือดแดงในผู้ป่วยอีกด้วย

หลอดเลือดแดงหดตัว อาจมีอการต่ำ ปานกลาง หรือรุนแรง rossmax ACT แสดงสัญลักษณ์บนหน้าจอของเครื่องวัดเปอร์เซ็นต์ออกซิเจนในเลือด

กล่าวโดยสรุป ACT เพิ่มพารามิเตอร์ใหม่ในการตรวจชีพจรและความเข้มข้นของออกซิเจนในเลือด คือ สถานะของหลอดเลือดแดงหดตัว (Arterial Constriction State) พารามิเตอร์นี้มีคุณค่าอย่างยิ่งในการเป็นตัวคัดกรองเพื่อตรวจหาโรคที่เป็นสาเหตุของหลอดเลือดตีบตัน ดังนั้น ACT จึงเป็นผู้ช่วยให้บุคลากรทางการแพทย์ทำการรักษาโรคต่อไป